"Түгөлбай Сыдыкбеков" түзөтүүлөрүнүн айырмасы

м
no edit summary
м
[[File:Sydykbekov Tugelbay.JPG|250 px|right|thumb|Түгөлбай Сыдыкбеков]]
Сыдыкбеков, Түгөлбай (14.5.1912 – 19.7.1997) - кыргыздын чыгаан жазуучусу жана коомдук ишмери, Кыргыз Эл баатыры.
 
'''Түгөлбай Сыдыкбеков,''''''Bold Түгөлбайtext''' (14.5.1912 – 19.7.1997) - кыргыздын ХХ кылымдагы чыгаан жазуучусу жана коомдук ишмери, Кыргыз Эл баатыры.
 
==Кыскача өмүр жолу==
[[File:Sydykbekov Tugelbay.JPG|250 px|right|thumb|Түгөлбай Сыдыкбеков]]
 
[[Жазуучу]] Түгөлбай Сыдыкбеков 1912-жылы [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] азыркы [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл облусуна]] караштуу [[Түп району|Түп районундагы]] Кең-Суу айылында 1912-жылы туулган.
 
Кийинчерээк өзүнүн мектепке бара элек кызы Динарага 15-апрелден 15-майга чейинки күндөрдү жазган кагаз тилкелеринин бирин суурдуртуп, ага негизденип, шарттуу түрдө 14-май күнүн өзүнүн туулган күнү катары шарттуу түрдө тандап алган.
 
1928–1931-жж. ФрунзедегиФрунзе шаарындагы (азыркы [[Бишкек]] шаарындагы) айыл чарба техникумунда, 1931-жылы Ашхабад шаарындагы Орто Азия зооветеринардык институтунда окуган.
 
1931–1936-жж. «Ленинчил жаш» гезитинде бөлүм башчы, 1937–1947-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунунБиримдигинин башкармалыгында адабий кеңешчи, 1949–1951-жж. Кыргызмамбаста редактор болгон.
 
1970-80-жж. ортосунда Түгөлбай Сыдыкбеков "улутчул жазуучу" катары бейрасмий түрдө обочолотулган, бирок анын бир кезде Сталиндик сыйлыкка ээ болгону гана аны толук куугунтуктоого жергиликтүү бийликтерге мүмкүндүк берген эмес.
Кыргыз адабиятына 70 жылга жакын ак кызмат кылган, элдик тилдин жана нарк-насилдин нускалуу билерманы Т.Сыдыкбеков 1997-жылы 19-июлда Бишкек шаарында каза болду. Анын сөөгүн эл зор урмат, ызат менен узатты.
 
Кыргыз тарыхын калыс иликтөөгө, кыргыз тилин ички сөз кампасына ылайык байытууга замандаштарын үндөгөн. Расмий бийликтерди бул жааттагы өксүктөрү үчүн тайманбастан ачык сындаган. Ошондуктан аны совет доорундагы кыргыз [[Диссидент|диссиденти]] катары таанышат.
 
Кыргыз адабиятына жана маданиятына 70 жылга жакын ак кызмат кылган, элдик тилдин жана нарк-насилдин нускалуу билерманы Т.Сыдыкбеков 1997-жылы 19-июлда [[Бишкек шаары|Бишкек шаарында]] каза болду. Анын сөөгүн эл зор урмат, ызат менен узатты.
 
==Чыгармачылыгы==
 
Биринчи поэзиялык жыйнагы «Күрөш» деген ат менен 1933-жылы жа-рыккажарыкка чыккан.
 
Т.Сыдыкбеков [http://bizdin.kg/index.php?option=com_kunena&Itemid=4&func=view&catid=7&id=186 «Манас» эпосун изилдөөгө] жана басып чыгарууга көрүнүктүү салым кошуп, «Манас» – «Сейтек» эпосунун жыйынтыкталган вариантынын 3 томдугунун үчүнчү бөлүгүн редакциялаган жана басмага даярдаган. 1960-жылы басылып чыккан «Кыргыз совет адабиятынын тары-хый очерктеринин» башкы редактору болгон.
 
Жазуучу «Манас жана Алмамбет» эпикалык драмасын (1942-ж.) (К.Рахматуллин менен авторлош), «Күчтүү жүрөк», «Канжар», «Кыштак кожоюндары» аттуу пьесаларды жазган.
 
Т.Сыдыкбеков А.С.Пушкиндин, Н.А.Некрасовдун, Д.Бедныйдын, А.П.Чеховдун, А.Серафимовичтин, М.Шолоховдун ж. б. чыгармаларын кыргызчага которгон.
 
Сүрөткердин турмушунда “Көк асаба” романы өзгөчө тагдырдагы чыгарма болгон, ал Орхон-Эне-Сай доорундагы түрк элдеринин тарыхый басып өткөн жолун көркөм жалпылаштырууга алган, бул дал ошол тарыхыйлыгы менен тоталитардык доордун “кара сандыгына” кабылып, көп жыл окурмандарына жетпей жатып, заман бир аз оңолгондо гана 1989-жылы окурман колуна тийди. Автобиографиялык жана тарыхый, өмүр баяндык мазмундагы “Жол” (1982), “Бел-белес” (1996) романдары кыргыз эли тарабынан жылуу кабыл алынды. “Мезгил сабактары”, “Табылга” (1992), “Мен миң жыл жашадым” деген китептерине анын мезгил жана адам, коом жана инсан, тарых, тил, илим-билим, улуттук мурас, маданият ж.б. темалардагы атуулдук позициясын айкындаган макалалары жана маектешүүлөрү киргизилген.
 
Автобиографиялык жана тарыхый, өмүр баяндык мазмундагы “Жол” (1982), “Бел-белес” (1996) романдары кыргыз эли тарабынан жылуу кабыл алынды. “Мезгил сабактары”, “Табылга” (1992), “Мен миң жыл жашадым” деген китептерине анын мезгил жана адам, коом жана инсан, тарых, тил, илим-билим, улуттук мурас, маданият ж.б. темалардагы атуулдук позициясын айкындаган макалалары жана маектешүүлөрү киргизилген.
 
==Сыйлыктары жана наамдары==
 
 
* [[Жусупов, Кеңеш]]. Жан шерик: Жыйнак / Жыйнакты түзгөн Айгүл Эралиева. – Бишкек: Бийиктик, 2007. – 588 б. (Мында: 172-198-беттер). - ISBN 978-9967-13-229-0. <br>
 
 
==Интернеттеги шилтемелер==