Difference between revisions of "Казакстан"

no edit summary
(Бот: автоматизированный импорт статей *** существующий текст перезаписан ***)
'''Казакстан''', Казакстан Республикасы — Евразиянын борбордук бөлүгүндөгү мамлекет. Борбордук Азиянын түндүк бөлүгүндө; эң батыш чет жакасы Урал дарыясынын оң жээги Европанын чегинде. Түндүк-батышынан, түндүгүнөн жана түндүк-чыгышынан Россия, чыгышынан Кытай, түштүгүнөн Кыргызстан, Өзбекстан жана Түркмөнстан менен чектешет; батышынан Каспий деңизи менен чулганат. Аянты 2 млн 724,9 миң км<sup>2</sup> (дүйнөдө 9-орунда; кургактыктын 1,8% аянтын ээлейт); аймагы батыштан чыгышка 3000 кмдей, түндүктөн түштүккө 1600 кмдей созулат. Калкы 17 498&nbsp;145 миң (2015). Борбору Астана шаары Акча бирдиги теңге. Мамлекеттик тили казак тили; мамлекеттик мекемелерде жана жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдарында казак тили менен кошо орус тили да расмийколдонулат (бийлик жана башкаруу органдарында иш кагаздары казак тилине толук өткөрүлүүдө). Административдик жактан 14 облуска жана республикага баш ийген 2 шаарга бөлүнөт.<br />
 
Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2006):
{| class="prettytable"
|-
|
Облустары
 
|
Аянты, миң км2
 
|
Калкы,
 
миң
 
|
Административдик борбору
 
|-
|
Акмоло
 
|
146,2
 
|
746,7
 
|
Көкчө-Тоо
 
|-
|
Ак-Төбө
 
|
300,6
 
|
686,7
 
|
Ак-Төбө
 
|-
|
Алматы
 
|
224,0
 
|
1603,8
 
|
Талды-Коргон
 
|-
|
Атрау
 
|
118,6
 
|
472,4
 
|
Атрау
 
|-
|
Жамбыл
 
|
144,3
 
|
1001,1
 
|
Тараз
 
|-
|
Батыш Казакстан
 
|
151,3
 
|
609,3
 
|
Уральск
 
|-
|
Караганды
 
|
428,0
 
|
1334,4
 
|
Караганды
 
|-
|
Костанай
 
|
196,0
 
|
903,2
 
|
Костанай
 
|-
|
Кызыл-Ордо
 
|
226,0
 
|
618,2
 
|
Кызыл-Ордо
 
|-
|
Маңгыстоо
 
|
165,6
 
|
374,4
 
|
Ак-Тоо
 
|-
|
Павлодар
 
|
124,8
 
|
742,9
 
|
Павлодар
 
|-
|
Түндүк Казакстан
 
|
98,0
 
|
663,1
 
|
Петропавловск
 
|-
|
Түштүк Казакстан
 
|
117,3
 
|
2233,6
 
|
Чымкент (Шымкент)
 
|-
|
Чыгыш Казакстан
 
|
283,3
 
|
1431,2
 
|
Усть-Каменогорск
 
|-
|
'''Республикага баш ийген шаарлар:'''
 
|
 
 
|
 
 
|
 
 
|-
|
Астана
 
|
0,7
 
|
550,4
 
|
 
 
|-
|
Алматы
 
|
0,3
 
|
1247,9
 
|
 
 
|}
 
Казакстан 1991-жылдан КМТТТга, Бириккен Улуттар Уюмуна (1992), Европа коопсуздук жана кызматташтык уюмуна (1992), ЭВФке (1992), Ислам конференциясы уюмуна (1995), ШКУга (2001) мүчө.
==Мамлекеттик түзүлүшү==