Difference between revisions of "Никель"

Nickel_electrolytic_and_1cm3_cube.jpg + {{Элементтердин мезгилдик системасы}}
(Automated import of articles)
 
(Nickel_electrolytic_and_1cm3_cube.jpg + {{Элементтердин мезгилдик системасы}})
[[Файл:Nickel electrolytic and 1cm3 cube.jpg|thumb|Никель.]]
'''Никель''' (латын тилинен Nicelum), – [[Д. И. Менделеев]] мезгилдик системасы 4-мезгилинин VIIIВ группа элементи, к.н. 28, [[ат. м.]] 58,71. Таза [[металл]] түрүндөгү Н. 1804-ж. И.Рихтер алган, бирок Н. деп атоону ага чейин эле 1751-ж. швед окумуштуусу К.Кронштедт (жалган жез) деп сунуш кылган. Жаратылышта Н. 5 туруктуу изотоп аралашмасынан турат: 58Ni (67,76 %), 60Ni (26,16 %), 61Ni (1,25 %), 62Ni (3,66 %), 64Ni (1,16%). Жасалма изотоп эң туруктуусу - 59Ni. Н. жер кыртышынын м. боюнча 8×10-3 % түзөт. Иондошуу энергиясы: Ni0® Ni +® Ni 2+® Ni 3+ 7; 6,3; 18,15; 35,16 (''эВ'' м-н). Н. жаратылышта сары Н. колчеданы – NiS, кызыл Н. колчеданы – NiAs (никелин), брейтауптит – NiSb, Н. кольчеданы – NiАs2, геродоффит – NiAsS, ульмарнит – NiSbS, гарниерит – (Ni,Mg)SiO3 түрүндө кездешет. Жез-никель сульфид кендери да эң баалуу полиметаллдык сырьё болуп саналат. Алардын курамында Н. менен бирге Cu, Co, Au, Ag, Pt металлдары болот. Н. күмүш түстүү ак металл, иштетүүгө ийкемдүү, созулгуч, ферромагниттүү касиетке ээ Н. a-Ni жана b-Ni деген эки модификацияны пайда кылат. a-Ni – гексагоналдуу торчону (''а=2,65, с=4,32''), ал эми b-Ni кубдук торчону (''а=3,5236'') түзөт. a ® bга өтүү 250-300оС ысытууда ишке ашат. Н. тыгызд. 8,9 (200С) ''г/см3'', ат. радиусу: 1,24; иондук радиустары: Ni2+ =0,79, Ni3+ =0,72, балкып эрүү температурасы 14530 ; кайноо температурасы 3000 оС); салыштырмалуу жылуулук сыйымдуулугу: 0,105 ''ккал''/''г''×''град'' (20оС). Н. кенден бөлүп алуу татаал, ошондуктан аны кендеги башка металлдды (Co, Fe, Cu) бөлүп алган соң, Al, CO же Н2 менен анын оксиддеринен (NiO, Ni3O4, Ni2O3) калыбына келтирүү менен алышат:
 
3NiO + 2Al = 3Ni + Al2O3
==Колдонулган адабияттар==
* [[Химия: Энциклопедиялык окуу куралы]]/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6
 
{{Элементтердин мезгилдик системасы}}
 
[[Категория: Химия]]
25 681

edits