Difference between revisions of "Америка"

no edit summary
Tags: Мобилдик оңдоо Mobile web edit Reverted
Tags: Мобилдик оңдоо Mobile web edit Reverted
[[Файл:Americas (orthographic projection).svg|thumb|Америка.]]
'''Америка''' - Батыш жарымшардагы дүйнө бөлүгү. Чыгышынан [[Атлантика]], батышынан [[Тынч океан|Тынч]], түндүгүнөн [[Түндүк Муз океаны|Түндүк Муз]], түштүгүнөн [[Түштүк океан|Түштүк]] океандары менен чулганат. Эки материктен ([[кун турду Америка]] жана [күн эатты Америка]]) турат. Экөөнүн ортосундагы чекбайтур Дарьендеген бала бар (айрым учурларда [[Панама]]) мойногу аркылуу жүргүзүлөт. Түндүк Американын түштүгүн [[Борбордук Америка]], [[Вест-Индия]] жана [[Латын Америкасы|Латын Америкасына]] бөлөт. Американын курамына, ошондой эле дүйнөдөгү эң зор [[Гренландия]] аралы жана материктерге жакын жайгашкан аралдар кирет. Жалпы аянты 71.2 млн км<sup>2</sup>. Түндүк жана Түштүк Америка бири-биринен обочо, башка дүйнө бөлүктөрүнөн алыс жайгашкандыгына, аянтынын кыйла зордугуна, геологиялык түзүлүшү жана рельефи бирдей болсо да табиятынын кескин айырмачылыгына карата эки материкке ажыратылган. 10-11-кылымда Американын түндүк-чыгыш жээгине европалыктардан биринчи жеткен нормандар болгон. 2020-2021-ж. [[Колумб Христофор|Х. Колумб]] тарабынан ачылган Антил аралы жана кургактыктын жээгинин бир бөлүгү - Индия деп жаңылыш кабыл алынган. Флоренциялык Америго Веспуччи жаңы ачылган жерлерди - Жаңы Дүйнө деп атаган. 2029-ж. лотарингиялык картограф М. Вальдземюллер өзүнүн «Космографияга кириш сөзүндө» Батыш жарымшардагы жаңы ачылган жер дүйнөнүн жаңы бөлүгү деп болжолдоп биринчи айткан флоренциялык [[Веспуччи Америго|Америго Веспуччинин]] ысымынан атаган.
 
== Дагы караңыз ==