"Холера" түзөтүүлөрүнүн айырмасы

Белгилер: Мобилдик оңдоо Мобилдик версиясынан оңдоо
 
'''Холера''' ([[Байыркы грек тили|байыркы грек тилинен]] χολή «желчь» и ῥέω «теку») — адамдын ичеги-карынын жабыркатып, [[Организм|организмди]] суусуздандыруучу катуу кармаган [[Жугуштуу оорулар|жугуштуу оору]].<br />
== Себеби ==
Өтө коркунучтуу ([[карантин]]) ооруларга кирет. Бул оорунун булагы болуп оорулуу киши же анын козгогучун алып жүрүүчүлөр эсептелет. Холераны үтүргө окшогон микроб — вибриондор козгойт,. Оорулуулар жана козгогучту алып жүрүүчүлөр вибриондорду өзүнүн заңы, кусундусу менен тышка бөлүп чыгарып, айланасындагы тамак-аш, идиш-аяк, кийим-кече, төшөнчү-орундарды, агын сууларды булгашат. Соо киши болсо мындай булганган сууну кайнатпай ичкенде, дааратканадан кийин колун жуубай, тамак-аш жегенде, оорулуулар колдонгон идиш-аяктарды, жуулбаган буюмдарын кармаганда холераны жугузуп алышат. Вибриондорду таратууда чымындардын да ролу чоң. Оорунун козгогучтары жалаң гана ооз аркылуу кирет. Айрыкча холеранын суу менен таралышы коркунучтуу. Агын сууларга түшкөн вибриондор тез көбөйүп топтолот. Аларды ичкен, сууга түшкөн, кир чайкаган жана башкалар керек-жаракка жумшаган учурда далай кишиге жугуп, оору массалык түрдө тарап, эпидемияга айланат. Холера жуккандан тартып алгачкы белгилер пайда болгончо көбүнчө 2—3 күн өтөт (инкубациялык мезгил).
 
== Белгилери ==
Оору катуу кармайт, негизги белгилери капысынан башталат. Күтүлбөгөн жерден ич өтө баштайт. Суткасына 30—35 жана андан да көп өтөт, кусат. Оорулуунун ичи токтолбой өтүп, тез-тез кускандыктан организм көп суюктукту жоготуп, дароо арыктайт, ээктери, [[мурун]], [[Кулак(анатомия)|кулактары]] көгөрүп, [[Көз|көздөрү]] ичине кирип, өңү бозорот; кол-буттары шалдырайт, алакандарынын териси кир жуугандай болуп бырышат. Дене температурасы төмөндөйт, тамырдын кагышы начарлайт, бирок эс-акылы ордунда болот. Ичинин өтүшү күчөп, заң бара-бара түсүн жоготуп, боз суюктукка айланат. Бул белгилер холеранын өтө оор түрүндө болот. Организм суюктукту көп жоготкондуктан жүрөк, бөйрөк, өпкөнүн иши начарлайт, кан коюуланат. Убагында медициналык жардам көрсөтүлбөсө оорулуу майып болуп калат.