Difference between revisions of "Тарых"

no edit summary
м (r2.7.1) (робот кошту: sn:Nhoroondo)
# адамзат коомунун өткөн жолун изилдөөчү илим. Коом тарыхы Жер, жаратылыш тарыхынын бир бөлүгү жана уландысы. Коомдун тарыхы жер жүзүндө адамдын пайда болушунан башталат.<br />
# коом менен жаратылыштагы өнүгүүнүн ар кандай процесси.<br />
 
Тарых (грекче Ιστορία, «изилдөө», арапча “та’рих” – “сыпаттап айтуу”) – адамзаттын ишмердигин, акыбалын, көз карашын, коомдук алакаларын жана уюмдарын, руханий, чарбалык, социалдык-саясий өнүгүүсүн тээ өтмүштөн бери иликтеген гуманитардык билим тармагы. Адамзат тарыхын изилдөөчүлөр (тарыхчылар) заттык жана руханий булактарга (археологиялык, этнографиялык, жазма, сүрөт, видео, үн, ж.б.) таянышат.
 
Тарыхты терең иликтөө аркылуу адамзаттын өнүгүү баскычтары, багыттары, цивилизациялык жетишкендиктери, жалпы адамзаттын өнүгүүсү үчүн тигил же бул этностун же инсандын салымдары, адамзат тарыхындагы бурулуш учурга жетелеген окуялар, кайгылуу, алааматтуу жана жеңиштүү, ийгиликтүү учурлар, өткөндүн оң жана терс сабактары таразаланат.
 
Тарыхты комплекстүү үйрөнүү аркылуу гана тигил же бул элдин, улуттун, этностун, социалдык топтун, диндин, расанын өзгөчө тарыхый барактарын калыс таразалоого болот.
 
Тарыхты иликтөөнүн да ар кыл усулдары бар.
 
Тарыхый жазма булактарды иликтөө – [[Булак таануу|булак таануу]] менен байланыштуу.
 
Археологиялык эстеликтерди жана жайларды иликтөө менен [[Археология|археология]] илим тармагы алектенет.
 
Тарыхты изилдегендердин ар кыл мектебин, ар тарыхчынын тарыхый саамалыктарын, өзгөчөлүктөрүн, жетишкендигин жана кемчилигин иликтөө – [[Тарыхнаама|тарыхнаама]] илимий тармагы аркылуу жүргүзүлөт.
 
Тарыхты илимий иликтөө тарыхый факттарга гана таянат, ушул жагынан ал тарыхый окуяларды пенде катары айтып берүүдөн, өз жоромолун бир беткей таңуулап сунуштоодон кескин айырмаланат.
 
 
 
* [[Кыргыз тарыхы]]