Difference between revisions of "Тарых"

2,785 bytes added ,  8 жыл мурун
no edit summary
'''Тарых'''
-Адамзат коомунун өткөн жолун изилдөөчү илим. Коом тарыхы Жер, жаратылыш тарыхынын[[Тарых|тарыхы]]нын бир бөлүгү жана уландысы. Коомдун тарыхы жер жүзүндө адамдын пайда болушунан башталат.<br />
-Коом менен жаратылыштагы өнүгүүнүн ар кандай жүрүмү.<br />
 
'''Тарых''' (грекче ''Ιστορία'', «изилдөө», арапчаарабча “та’рих” – “сыпаттап айтуу”) – адамзаттын ишмердигин, акыбалын, көз карашын, коомдук алакаларын жана уюмдарын, руханий, чарбалык, социалдык-саясий өнүгүүсүн тээ өтмүштөн бери иликтеген гуманитардык билим тармагы. Адамзат тарыхын изилдөөчүлөр ([[Тарых илимдеринин доктору|тарыхчылар]]) заттык жана руханий булактарга ([[Археологиялык изилдөө|археологиялык]], [[Этнография|этнографиялык]], жазма, сүрөт, видео, үн, ж.б.) таянышат.
 
Тарых (латын сөзүнөн "hisтoria" – тарых; өткөндөр тууралуу баян)
– 1) жаратылыш менен коомдун өнүгүү процесси;
- 2) адамзаттын конкреттүү жана көп түрдүү мүнөздөгү өткөн тарыхын окуп-үйрөнгөн коомдук илимдердин комплекси ([[Тарых илимдеринин доктору|тарых илимдер]]и). Бул илимдердин чегинде далилдер, окуялар жана процесстер [[Тарыхый доор|тарыхый]] булактардын негизинде изилденет. Тарых жалпы тарыхтан жана айрым өлкөлөр менен элдердин тарыхынан турат;
-Алгачкы жамааттык тарых,
 
-Орто кылымдардын тарыхы, жаңы тарых
 
- Жана соңку жаңы тарых болуп бөлүнөт.
 
[[Тарых|Тарыхтын]] негизги тармактары болуп экономикалык тарых, аскердик тарых, тарыхый география, ж. б. боуп эсептелишет. Комплекстүү илим болуп саналган тарыхтын органикалык составы болуп адистештирилген Тарых илимдери, [[Археология|археология]] жана [[Этнография|этнография]] саналышат. [[Маданият]]тын, [[Илим|илим]]дин жана техниканын ар тараптуу тарыхы аталган илимдердин (математиканын тарыхы, физиканын тарыхы, [[Философия|философия]]нын тарыхы ж. б.) жана искусство түрлөрүнүн (музыканын тарыхы, театрдын тарыхы ж. б.) таарыхый бөлүмдөрү тарабынан изилденет. Тарых тигил же бул чөлкөмдү (африканистика, балканистика), элди (синология, тюркология ж. б.) же элдер түркүмүн (славян таануу) изилдеген гуманитардык илимдердин тобуна кирет.
 
Тарыхты терең иликтөө аркылуу адамзаттын өнүгүү баскычтары, багыттары, цивилизациялык жетишкендиктери, жалпы адамзаттын өнүгүүсү үчүн тигил же бул этностун же инсандын салымдары, адамзат тарыхындагы бурулуш учурга жетелеген окуялар, кайгылуу, алааматтуу жана жеңиштүү, ийгиликтүү учурлар, өткөндүн оң жана терс сабактары таразаланат.
[[Археологиялык изилдөө|Археологиялык]] эстеликтерди жана жайларды иликтөө менен археология илим тармагы алектенет.
 
Тарыхты изилдегендердин ар кыл мектебин, ар тарыхчынын тарыхый саамалыктарын, өзгөчөлүктөрүн, жетишкендигин жана кемчилигин иликтөө – [[тарых|тарыхнаама]] илимий тармагы аркылуу жүргүзүлөт.
 
Тарыхты илимий иликтөө тарыхый далилдерге гана таянат, ушул жагынан ал тарыхый окуяларды пенде катары айтып берүүдөн, өз жоромолун бир беткей таңуулап сунуштоодон кескин айырмаланат.
 
* Бейше Урстанбеков, Тынчтыкбек Чороев. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. ISBN 5-89750-028-2. Жалпы көлөмү – 288 бет. <br />
 
 
==Колдонулган адабияттар==
*Кыргыз адабияты: энциклопедиялык окуу куралы. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, - Б.: 2004
 
 
== Интернеттеги шилтемелер ==
 
 
[[Категория: Маданият]]
* [[Кыргыз тарыхы]]
[[Категория: Кыргыз адабияты]]
 
[[Category: Филология ]]
* [[Category: Кыргыз тарыхы]]
[[Category:Тарых]]
 
 
 
[[af:Geskiedenis]]
551

edits