Медициналык беткап (Covid учурунда беткап тагынуу боюнча макала)

Covid-19дун таралышынын алдын алуучу беткаптардын түрлөрүОңдоо

Медициналык (хирургиялык) беткаптар: бул беткаптар синтетикалык токулбаган кездемеден үч кат кылып тигилет, алардын ортоңкусу көп катмарлуу чыпкалоочу түзүлүшкө ээ. Медициналык беткаптар ар түрдүү калыңдыкта чыгарылат, алар түрдүү деңгээлдеги ным өткөргүчтүгү менен айырмаланышат жана эки катар чыпка менен камсыздалат. Медициналык беткаптар ооруну алып жүрүүчүдөн респираторлук бүртүкчөлөрдүн таза адамдарга жана айлана-чөйрөгө таралуу тобокелчилигин төмөндөтөт. Ошондой эле алар тагынган кишини вирусу бар кишиден жана башка айланадагылардан коргойт.

Беткапты киердин алдында жана аны чечкенден кийин колду курамында спирт заты бар тазалоочу каражат менен тазалоо кажет же самындап жуу зарыл. Беткап эч жылчык калтырбай бетке бекем жабышып туруусу керек.

Беткапты тагынып жатканда ага колду тийгизбегенге аракеттенүү кажет, нымдалышкан беткапты шашылыш түрдө чечип ыргытуу керек. Беткапты колдонуунун колду тез-тез жууп, айланадагы адамдардан 1 метр аралык алыс туруу сыяктуу алдын алуу чаралары менен бирге коштолуусу абдан маанилүү.

Коргоонун ар түрдүү класстагы (жарым беткап түрүндөгү чыпкалоочу жана бөлүүчү респираторлор) респираторлору (FFP2, FFP3, N95, N99): бул каражаттар COVID-19га чалдыккан бейтаптарды дарылоочу, иши аэрозолду пайда кылуу менен коштолгон медицина кызматкерлери үчүн атайы арналып тигилген. Респираторду колдонуунун алдында сөзсүз түрдө ченеп көрүү зарыл: медициналык жумушчу денесине куп чак келген респираторду кийиши керек.

Медициналык эмес беткаптар (кездемеден тигилген, колго жасалган беткаптар) тосуп-коргоо милдетин аткарышып, тагынуучуга вирусту жуктурбашы үчүн аны алып жүрүүчүдөн сактайт.

Мындай беткаптар өндүрүштөн даярдалат же колго тигилет, андыктан медициналык беткаптардан айырмаланып, аларда белгиленген стандарттар болбойт. Кездемеден тигилген беткаптар ар түрдүү болушканы менен, алар мурунду, оозду жана ээкти жабышы керек жана эки жагында кулакка илгидей ийкемдүү чоймосу же байлагыдай боосу болуп, кайталап пайдаланыш үчүн жууганга жарашы кажет.

Беткапты кийип жүрүп эле инфекциядан толугу менен коргоону мүмкүн эместигин эстен чыгарбоо зарыл. Ошондой эле айланадагылардан аралыкты 1 метрден алыс кармап, колду тез-тезден жууп же тазалап, беткапка же бетке тийүүдөн оолак болуу кажет.

Кездемеден тигилген беткапты тагынуу эрежеси:Оңдоо

  •   беткапты киердин алдында колду самындап жууш же спирт менен тазалоо керек;
  •   беткаптын айрылган же кандайдыр бүлүнгөн жери жок экенин текшерүү зарыл (мындай беткаптарды колдонууга болбойт);
  •   беткап мурунду, оозду жана ээкти толук жаап, четтери менен бетке текши жабышып турушу керек;
  • колдонулуп жаткан беткапка колуңарды тийгизбегиле;
  •   эгер беткап кирдесе же нымдалышса, аны дароо алмаштыруу зарыл;
  •   беткапты чечүүнүн алдында колду жууш же тазалоо талап кылынат;
  •   беткапты чечкенде анын алдыңкы бөлүгүнө тийбестен чоймосунан же боосунан кармап чечкиле;
  •   беткапты чечкенден кийин колду жуугула же тазалагыла.

Кездемеден тигилген беткаптарды колдонуу эрежеси:Оңдоо

  •    эгер чүпүрөк бет кап кургак жана таза болсо жана аны сиз дагы кайталап колдонгуңуз келсе, анда аны таза полиэтилен баштыкка салып, оозун бекем жабыңыз, кайра пайдаланарда чоймосунан же боосунан кармап этиеттеп алып чыгыңыз;
  •    кирдеген кездеме беткаптарды самын же башка жуугуч каражаттар менен ысык (60 градустан кем эмес) сууда күнүнө бир жолудан кем эмес ирет жууп туруу керек;
  •    ысык суу жок шартта беткапты самын же жуугуч каражат менен бөлмө температурасында жууган соң, сууга салып 1 мүнөт кайнатуу керек же 0,1% хлорлуу акиташ эритмесинде 1 мүнөт кармаган соң, бөлмө температурасындагы суу менен жакшылап чайкоо керек (хлорлуу аки таш адамга зыяндуу болгондуктан, толук жуулуп салынышы керек);
  •    беткап бир гана кишиге тиешелүү болушу бекем көзөмөлдөнүп, бир нече адамдын колдонуусуна жол бербеш керек.

Covid-19 учурундагы кездеме беткаптардын түрлөрүОңдоо

Кийинки изилдөөлөрдүн негизинде беткаптардын түрлөрү, алардын кездемелеринин курамы жана катталышы боюнча төмөндөгүдөй сунуштарды берүүгө болот:

●     беткаптын ички каты соруп алуучу кездемеден, мисалы, пахтадан тигилиши керек;

●     ортоңку каты токулбаган табигый эмес, мисалы, полипропилен материалдан тигилиши зарыл;

●     сырткы (тышкы) каты заттарды сорбой турган материалдан тигилиши керек, мисалы, полиэфирден же полиэфирдин негизинде түзүлгөн материалдар курамынан.


[1] https://www.who.int/ru/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-on-covid-19-and-masks (макала БСУнун маалыматтарына негизделип жазылды)